Kotasyon Nedir?

Yatırımcıların günlük konuşmalarında fazlasıyla kullandıkları kotasyon nedir, ne değildir sorusunu sizler için cevaplıyoruz. Eğer siz de kotasyon nedir diye merak ediyorsanız yazımızı okuyabilirsiniz.

Kotasyon Nedir Tanımı

Borsa yönetmeliğine göre askerlik koşulları sağlayan firmaların kendi alanlarıyla ilgili pazara girmelerine kotasyon denir. Bu şekilde firmalar kendi alanlarında borsada işlem görebilirler. Firmalar aslında  borsa tabiriyle kendilerini kote etmiş olurlar. Fakat bu hisselerin halka arz edilmesiyle karıştırılmamalıdır. Kotasyonun türkçe karşılığı “fiyat yazmak”tır.

Kotasyon Çeşitleri Nelerdir?

Kotasyon ikiye ayrılır. Bunlardan biri olan “İlk Kotasyon” hisse senetlerini ilk kez kotasyon listesine alan firmaların yaptığı işe denir. Bu şekilde kote olan hisse senetleri borsa ve Forex’de kullanılabilir. İlave kotasyon ise zaten hisselerini kote etmiş olan bir şirketin sermayesinin arttırmak için yeni hisse senetlerini kote  etmesine denir. İlk kotasyonun diğer adı “Tam Kotasyon”, ilave kotasyonun diğer adı “Kısmi Kotasyon”dur.

Kotasyonda iki tane fiyat türü vardır. Birincisi ilk fiyattır ve bu sürekli olan geçerlidir. Bu “Bid” olarak adlandırılır. Diğer fiyat türü ise alış fiyatıdır. Kotasyonlar bize aracı kurum seçerken fiyat olarak bize yardımcı olurlar. Alış fiyatı bakımından en verimli fiyatı veren bir kurum ile gerekli anlaşmalar yapılabilir. Ayrıca kotasyon ile diğer kurumlar arası karşılaştırmalar sağlanır. Şu unutulmamalıdır ki hisse senetleri kote olan firma sayısı hisse senetleri işlem gören firma sayısından fazladır. Bunun sebebi ise her firmanın kendi hisselerini halka arz etme riskini gözetmek istememesindendir. Forex işlemlerinde kotasyon firmalara çok yardımcı olur. Özellikle kotasyon dışı terimi bizlere fiyatlandırmanın oluşturulamadığı durumlarda firmaların gerekli önlemleri almasını sağlar Eğer bir hissenin fiyatı belli sebeplerden dolayı oluşmadı ise buna kotasyon dışı durum denir. Bu şekilde borsada manipülasyon işlemlerine karşı bir önlem almış olunur.

Kotasyonun Ana Kriterleri Nelerdir?

Kotasyon kriterlerini inceleyecek olursak bunları beş başlıkta ele alabileceğimizi söyleyebiliriz. Sayısal gereklilikler, sayısal olmayan gereklilikler, kotasyon sistemleri,  ayrıca yukarıda belirttiğimiz gibi ilk kotasyon ve ilave kotasyondur.

Sayısal gereklilikler şirketin kendi kaynağında bulunan para miktarı, şirketin karlılığı, şirketin hisselerinin piyasadaki değeri ve şirketin ortak sayısına bağlı olarak değişir. Sayısal olmayan gereklilikler ise daha çok şirketin gelecek planlarını olumlu olması, yöneticilerinin kabiliyetli olması,    şirketin son zamanlarda kanun dışı veyahut kayıt dışı bir iş yapıp yapmadığı ile alakalıdır. Kotasyon sistemleri ise bizlere borsaya yukarıdaki gereklilikleri sağlayan firmaları kote edilmesinde hangi kotasyon sisteminin ele alınacağını gösterir. Bir firma tam kotasyon uygulamak isterse, yani ilk defa hisselerini kote etmek isterse yukarıdaki gerekliliklerin optimum seviyede olması şarttır. Eğer şirket zaten gereklilikleri sağlamış ve kısmi kotasyon talebinde bulunuyor ise şirketin son yıllardaki işlemleri incelenir. Kendini zaten kote etmiş olan firmaların kısmı kotasyon alması daha kolay bir işlemdir. Borsa İstanbul’da alıma ve satıma yardımcı olacak sermaye piyasası araçları eğer işlem yapılmak isteniyorsa Borsa İstanbul’da kendini kote etmesi şarttır. Ayrıca  bu ortaklıkla tüm sermaye piyasası araçları eşit haklara sahip olmak zorundadır. Bunu sağlayan Borsa İstanbul’dur. Fakat şirket yönetimine insanların katılması veyahut çıkması, yönetim kuruluna kişilerin seçilmesi, oy kullanmak gibi daha çok şirket sahiplerinin ya da ortaklarının kendi işlemlerini yaptığı kısımlar bu ortaklığa dahil değildir. Çünkü ortaklar arasında firmaya göre söz sahibi olan ortak ya da yüzde olarak hisselerin çoğuna sahip olan ortak sistemin yönetiminde daha etkili olabilir. Bu ve buna benzer tüm durumlarda işlemlere bu eşitlik dahil edilmez. Kotasyonun piyasada sağladığı faydalar ve bize uyarı amaçlı göstermek istediği noktaların firmalar bazında incelenmesi şarttır ve kotasyonun dikkat çekmek istediği noktaları göremeyen firmalar piyasa bazında elbette biraz daha sönük kalacaktır.

Bir önceki yazımız olan Noter Vekaleti Nasıl İptal Edilir? başlıklı makalemizde Noter vekaleti iptal etme, Noter vekaleti nasıl iptal edilir? ve Vekalet İptal Etmek hakkında bilgiler verilmektedir.